Kopač: Opsjednutost ugljem prijeti da gurne BiH dublje u prošlost

Kopač: Opsjednutost ugljem prijeti da gurne BiH dublje u prošlost

Direktor Sekretarijata Energetske zajednice Janez Kopač pozvao je vlasti u BiH da započnu sa odbacivanjem uglja, dodajući da opsjednutost BiH tim gorivom prijeti da gurne tu zemlju dublje u prošlost.

Na nivou države nema nikakvog pomaka u energetici, mada se na nivou entiteta u BiH bilježi određeni napredak, kaže direktor Sekretarijata Energetske zajednice Janez Kopač. Govoreći o energetskoj tranziciji, on je u intervjuu za Nezavisne istakao da ta zemlja mora da promjeni zakone i nastavi da podstiče korišćenje čistih izvora.

Sadašnji sistem “praktično spriječava” ulaganje u zelenu energiju, izjavio je i ukazao na zastarjelost fiksnih tarifa kao podrške za instaliranje solarnih panela. Sve zemlje, uključujući Albaniju i Crnu Goru, prešle su na “jeftiniji i stimulativniji” sistem aukcija, dok stari model opstaje u Srbiji, BiH i na Kosovu, mada ga Srbija napušta, po Kopačevim riječima.

Do sredstava samo uz ispunjavanje obaveza

Lideri zemalja iz regiona potpisali su u novembru Sofijsku deklaraciju, što otvara put ka paketu od devet milijardi eura iz Ekonomskog i investicionog plana za Zapadni Balkan. Kopač podsjeća da je novac namjenjen za energetsku tranziciju ali i da su među obavezama dekarbonizacija najkasnije do 2050. godine i rad na uvođenju cijene za ispuštanje ugljen-dioksida.

Od pozitivnih vijesti on je izdvojio nove zakone o tržištu struje i gasa i razdvajanje djelatnosti prenosa i distribucije u Republici Srpskoj i pohvalio generalnog direktora Elektroprivrede Republike Srpske (ERS) Luku Petrovića kao čovjeka koji ima viziju. Takođe je naveo da u Federaciji BiH “u najvišim strukturama takvih ljudi nema puno.”

Ima još dobrih vijesti

Kopač je dodao da su parlamenti oba entiteta predložili zabranu izgradnje malih hidroelektrana i da Opština Banovići, koja zavisi od lokalnog rudnika uglja, sada traži pomoć za potpuni prelazak na tehnologiju kod koje nema emisija ugljen-dioksida. Ranije je tamo postojala inicijativa za izgradnju termoelektrane na to fosilno gorivo.

“U energetskoj tranziciji najveći gubitnik je industrija uglja. Tradicionalno, rudari su uvijek bili poštovani i dobro plaćeni i toga neće više biti. Zato u Evropi pričamo o pravednoj tranziciji i da niko ne smije biti zaboravljen”, izjavio je. Podsjetio je da EU sredstva za to uzima od prodaje dozvola za ispuštanje CO2 i da se cijena popela do 40 eura po toni.

Skrenuo je pažnju na to da bi struja iz Ugljevika bila preskupa za kupce kada bi se uračunao taj trošak. Dalje, Kopač tvrdi da će Federaciju BiH od projekta novog bloka termoelektrane u Tuzli iz tih razloga “zaboliti glava”.

Propisi zaglavljeni na državnom nivou

Upitan za druge prepreke na polju energetske tranzicije, rekao je da zakon o prirodnom gasu na državnom nivou stoji već godinama. Osim toga, nesuglasice između entiteta onemogućavaju uspostavljanje adekvatnog prenosnog sistema električne energije i gradnju vodova ka vjetroelektranama i solarnim parkovima, kazao je.

Po njegovom mišljenju, mora se mjenjati i regulativa za višespratne stambene zgrade jer banke oklijevaju da finansiraju mjere energetske efikasnosti zbog neriješenog statusa stambenih zajednica.

Leave a Reply

Your email address will not be published.